पोस्ट्स

इमेज
                      परस्पर संमतीने घटस्फोट कसा घेतात? काही दिवसांपूर्वी एक शिक्षक दाम्पत्य पक्षकार म्हणून आलेलं होतं. त्यांना mutual consent divorce म्हणजेच परस्पर संमतीने घटस्फोट घ्यायचा होता. त्यांच्यासोबत सविस्तर बोलून माहिती घेऊन घटस्फोट घेण्याची कायदेशीर प्रक्रिया मी समजावून सांगितली. त्या अनुषंगाने आम्ही घटस्फोटासाठी कोर्टात पिटिशन दाखल केलं. लग्नाला केवळ २ वर्ष झाली आहेत हे पाहून मे. कोर्टाने त्यांचं प्रकरण मेडियएशन साठी ठेवलं. दाखल तारखेपासून कायद्यानुसार ६ महिन्यांचा कालावधी कोर्ट देतं ज्याला कूलिंग ऑफ पीरियड म्हणतात किंवा 6 months statutory period म्हणतात. काही तडजोड होते का किंवा संसार टिकू शकतो का हे पाहण्यासाठी! २ महिन्यानंतर हे दोघेही परत माझ्याकडे आले. “मॅडम, आम्हाला दोघांना ताबडतोब घटस्फोट पाहिजे. इतके दिवस माझ्याचनी थांबणे अशक्य आहे. मला आता स्थळ येऊ लागली आहेत.” मी म्हणाले, “अहो, पण आपण कोर्टात घटस्फोटासाठी अर्ज केला आहे न? विहित मुदत संपल्यावर कोर्ट तुमच्या अर्जावर आदेश करेलच.” यावर ते शिक्षक म्हणाले, “काहीही सांगता का हो मॅडम? आमच्या ओळखीच्यातल्या एकांनी परस्प

मोजणी अर्ज कसा करायचा? कोर्टाद्वारे मोजणी करून घेता येते?

इमेज
  मोजणी अर्ज कसा करायचा? कोर्टाद्वारे मोजणी करून घेता येते?      दिवाणी प्रकरणांच्या चौकशीतला सगळ्यात किचकट परंतु मनोरंजक प्रकार म्हणजे मोजणीदारांचा उलट तपास ! अतिक्रमणाच्या दाव्यात आपल्याला नेमकं काय अपेक्षित आहे हे मोजणीदारांच्या तोंडून वदवून घेणे हे काय एका कलेपेक्षा कमी नाही. असो, जमिनीची मोजणी करणे हे एक शास्त्र आहे. खरं पहाता, पाश्चात्य विद्येचा प्रसार होण्यापूर्वी आपल्या भारतात जमीन मोजणी होतंच होती. बिघा, कोस वगैरे पूर्वीची मापं! त्या वेळेस कशी मोजणी व्हायची माहिती आहे? गावातले पंच त्यांच्या विटीचे माप घेऊन काठी तयार करायचे आणि त्या काठीने सर्व शेतीचे माप घेतले जायचे. नंतरच्या काळात अनेक तऱ्हेच्या साखळ्या मोजणीसाठी वापरल्या गेल्या त्या साखळ्यांचे परिमाण ब्रिटिश मापन पद्धतीवर अवलंबून होतं. उदा. मीटर साखळी, गुंटर साखळी, इंजीनियरची साखळी, रेविन्यू साखळी, पोलादी बंद साखळी, वगैरे आणि या साखळ्यांचा जन्मोजन्मीचा साथीदार म्हणजे ‘चिणी’ हा १२ इंचांचा बांण, जमिनीत खुपसण्यासाठी! आता मात्र या सगळ्या साखळ्या प्रदर्शनातच पाहायला मिळतात. जुन्या लोकांनी अशा अनेक युक्त्या केल्या आणि नव्या लोक

नोटरी वकील म्हणजे काय?

इमेज
                                                         नोटरी वकील म्हणजे काय? २०१८ चा हा किस्सा! २०१८ साली मी एल.एल.बी. ची पदवी पूर्ण केली. पदवी पूर्ण करेपर्यंत मला कधी नोटरी वकिलांच्याकडे जाण्याचा संबंध आला नव्हता. त्यामुळे नोटरी वकील नेमकं करतात काय? हे जाणून घेण्याची माझी उत्सुकता होती. बारमध्ये (आम्ही वकील लोक कोर्टात ज्या ठिकाणी बसतो त्या जागेला ‘बार’ असं म्हणतात.) मी सुजयला विचारलं, “हे नोटरी वकील काय करतात रे? आणि नोटरी म्हणजे नेमकं काय? त्यावर गडबडीत असलेल्या सुजय ने उत्तर दिलं, आण कागद, मार शिक्का.. आण कागद, मार शिक्का.. आण कागद, मार शिक्का.. हे नवरे लोक बायकोच्या प्रश्नाचं व्यवस्थित उत्तर देतील तर शप्पथ! असो, हा झाला विनोदाचा भाग! वकिलांच्या साठी जसा अॅडव्होकेट अॅक्ट असतो तसा नोटरी वकिलांसाठी ‘नोटरीज् अॅक्ट’ असतो हा नोटरीज् अॅक्ट एकूण १५ कलामांचा अॅक्ट आहे. आणि त्याविषयीची नियमावली नोटरीज् रूल्स, १९५६    मध्ये समाविष्ट केलेली आहे. या नॉटरीज् रुल्स मध्ये एकूण १७    कलमे आणि  XVI  फॉर्म्स आहेत.. त्याचप्रमाणे नोटरी वकिलांना या नियमावली अंतर्गत कामकाज करावं लागत. तर सगळेच वकील

महसूली प्रकरणांच्या न्यायनिवाड्यासाठी स्वतंत्र न्याययंत्रणेची गरज

इमेज
  महसूली प्रकरणांच्या न्यायनिवाड्यासाठी स्वतंत्र न्याययंत्रणेची गरज .      वकिलांच्या साठी घेण्यात आलेल्या राज्यस्तरीय निबंध स्पर्धेत प्रथम क्रमांकाचे पारितोषिक मिळालेला हा माझा लेख! म्हटलं आता आहोत ब्लॉगरवर, तर अपलोड करून टाकावा हा लेख! त्यानिमित्ताने मनातली खदखद व्यक्त करावी.... वरील विषयाचं विस्तृत विचारमंथन करण्यापूर्वी संदर्भ म्हणून मला २ घटना नमूद कराव्याश्या वाटतात. त्यातील पहिली घटना म्हणजे, मी 'लॉ' पासआउट झाल्यावर माझं लगेचच लग्न झालं, आणि माझे पती 'सुजय' यांच्या सोबतच मी वकिलीची प्रॅक्टिस करू लागले. कॉलेज मध्ये असताना “लँड लॉं” हा माझा आवडता विषय असल्याने मला मामलेदार कोर्ट आणि जमीन महसूल संबंधी प्रकरणे कशी चालतात हे पहायचं होतं. तहसीलदारांनी पारित केलेल्या आदेशा विरुद्ध पुनर्विचार अर्ज दाखल करणेसाठी आम्ही उपविभागीय अधिकारी कार्यालयात गेलो. “स्टे” अर्जावरती आमचा युक्तिवाद साहेबांनी ऐकून घेतला, रोजनामा स्वतः लिहून त्यावरती वकील व पक्षाकरांच्या सह्या घेतल्या. “ठीक आहे, स्टे चा आदेश पारित करू” असे सांगितले. संबंधित कारकून हा प्रकरणाची फाइल घेऊन दुसऱ्या केबिन मध